

(७२) कंचनपुर जिल्ला : एक चिनारी

क. भौगोलिक अवस्थिति:
सुदूर पश्चिम तराई क्षेत्र
सिमाना जोडिएका जिल्लाहरु: कैलाली, डडेलधुरा
क्षेत्रफल : १,६१० बर्ग कि.मि.
ख. प्रशासनिक बिभाजन
गा.बि.स. संख्या : १९
नगरपालिका संख्या : १
इलाका संख्या : ११
संसदीय निर्वाचन क्षेत्र संख्या : ३
ग. जनसंख्या सम्बन्धी बिबरण (२०५८)
जम्मा जनसंख्या : ३,७७,८९९
महिला : १,८५,९८९
पुरुष : १,९१,९१०
५ बर्षमुनीको जनसंख्या : ४९,७७७
७५ बर्ष र सो भन्दा माथिका
जनसंख्या : ३,७७१
घरपरिवार संख्या : ६०,१५८
औसत परिवार सदस्य संख्या : ६.२८
जनघनत्व (प्रति वर्ग कि.मि.) : २३५ जना
बाषिर्क जनसंख्या बृद्धिदर : ३.८२ प्रतिशत
शहरी जनसंख्या (प्रतिशत) : २१.३९
पुरुष महिला अनुपात : १०३.१८
नेपालको जनसंख्यामा जिल्लाको अंश (प्रतिशत) : १.६३
आश्रति जनसंख्या (प्रतिशतमा)
जम्मा : ८८.२३
बालबालिका (उमेर ० —१४ बर्ष) : ७८.७१
बृद्धबृद्धा (उमेर ६० बर्ष भन्दा माथि) : ९.५२
घ. शिक्षा (२०५८)
साक्षरता (६ बर्ष वा सो भन्दा माथिको मात्र) (प्रतिशतमा)
जम्मा : ६०.१
महिला : ४७.२
पुरुष : ७२.८
शैक्षिक वर्ष २०५९/६०
बिद्यालय संख्या : ३०६
बिद्यार्थी संख्या : ९५,२२३
शिक्षक शिक्षिका संख्या : २,१२५
ङ. स्वास्थ्य (२०५८)
स्वास्थ्य संस्थाहरुको जम्मा संख्या : २२
जनसंख्या प्रति स्वास्थ्य संस्था : १७,१७७
परिवार नियोजनका साधन प्रयोगगर्ने : ४१.६० प्रतिशत
बालबालिका महिला अनुपात : ५४९
पहिलो विवाह गर्दाको औसत उमेर
महिला : १८.९० बर्ष
पुरुष : २२.६२ बर्ष
१० —१४ बर्षका विवाहित जनसंख्या : ०.८४ प्रतिशत
च. सुबिधा उपयोग गर्ने परिवारको प्रतिशत(२०५८)
शौचालय प्रयोग गर्ने : ३५.४
सुधारिएको स्रोतको खानेपानी प्राप्त : ८७.८
बत्तिको लागि विद्युत प्रयोग गर्ने : ३८.२
टेलिभिजन भएका : २७.०
रेडियो भएका : ५२.१
खाना बनाउन ठोस इन्धन प्रयोग गर्ने : ८४.२
छ. धर्म मान्नेहरुको जनसंख्या प्रतिशतमा (२०५८)
हिन्दू : ९७.५६
बौद्ध : १.३०
कि्रि्रश्चयन : ०.९५
मुस्लिम : ०.१०
किरात : ०.००
अन्य : ०.०९
ज. जातजाति (२०५८)
प्रमुख पाच जातजातिको जनसंख्या प्रतिशतमा
क्षेत्री : २७.१८
थारु : २३.३३
ब्राम्हण : १५.४१
दलित (नखुलेको) : ५.५७
कामी : ४.९९
झ. मातृभाषा (२०५८)
प्रमुख पाच भाषा बोल्नेको जनसंख्या प्रतिशतमा
नेपाली : ६८.२८
थारु : २५.६१
तामाङ : १.४५
मगर : ०.६९
हिन्दी : ०.४९
ञ. आर्थिक कि्रयाकलाप (२०५८)
(उमेर १० बर्ष वा सो भन्दा माथिको मात्र )
आर्थिक दृष्टिले सकि्रय जनसंख्या (प्रतिशतमा)
जम्मा : ५९.८२
महिला : ५३.९३
पुरुष : ६५.५७
ट. प्रमुख पेशा (२०५८) (प्रतिशतमा)
कृषि : ७२.६३
गैह्र कृषि : २७.३७
ठ. कृषि सम्बन्धी बिबरण (२०५८/५९)
कुल कृषियोग्य जमिन : ४३,८६९.६ हेक्टर
कुल कृषियोग्य जमिन मध्ये सिाचित क्षेत्र : ६९.८२
ड. प्रमुख बाली लागेको क्षेत्रफल र उत्पादन २०५८
| बाली | क्षेत्रफल (हे.) | उत्पादन (मे.टन) |
| धान | ४४,६९० | १,०७,३४५ |
| मकै | ५,८९७ | १०,६१५ |
| गहुं | २०,३५० | ४६,२०० |
| कोदो | ४० | ४० |
| जौं | ११ | १० |
| आलु | १,३५० | १,०८४ |
ढ. पशुपंक्षी संख्या (२०५८/५९)
गाईभैसीको संख्या : २,१४,७८७
भेडाबाख्र्राको संख्या : ७२,९६७
हांसकुखुराको संख्या : १,८३,९३६
ण. सडक सुबिधा (२०५९)
जम्मा सडकको लम्बाई (कि.मि.) : १८५
त. हुलाक (२०६०)
हुलाक कार्यालय संख्या : २३
थ. उद्योग (२०५९)
ठूला उद्योगको जम्मा संख्या : ६७
ठूला उद्योगमा रोजगारी संख्या : १,७०३
द. अन्य
अधिराज्य भरिमा सबभन्दा बढी राजपुत (७,८७४) जनसंख्या भएको ।
सुदूर पश्चिमाञ्चलमा सबभन्दा बढी जनघनत्व ( २३५ जना प्रति वर्ग कि.मि.) भएको जिल्ला ।